Page 87 -

2-ТАПСЫРМА
1 моль барий хлориді әрекеттескенде 1 моль натрий сульфаты түзіледі, ал
0.1 моль барий хлориді әрекеттескенде 0.1 моль натрий сульфаты түзіледі. Тұз қышқылы (ерітіндідегі
6. Барий сульфатының массасын анықта: HCl массасы – 3.65 г) мен
m(BaSO )= M×n=233 ۰ 0.1=23.3 г кальций карбонатының
4
7. Есептің жауабын жаз. (массасы 5 г) ерітінділері
өзара әрекеттескенде кө-
Жауабы: барий сульфатының массасы – 23.3 г
мірқышқыл газы түзіледі.
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
2-мысал. Массасы 4 г магний оксиді мен массасы 315 г Түзілген газдың көлемін
анықта (қ. ж.).
10%-дық азот қышқылының ерітіндісі әрекеттескенде түзілетін
тұздың массасын есепте.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Берілгені: Шешуі:
m(MgO)=4 г 1. Әрекеттесуші заттардың мөлшері:
m(ер-ді HNO )= 315 г m 4
3 n(MgO)= = =0.1 моль
ω(HNO )= 10 % M 40
3
m(тұз)- ? m (ер-ді)
m(HNO )= ۰ ω (HNO )
M(HNO )= 63 г⁄моль 3 100 % 3
3
M(MgO)= 40 г⁄моль 315
M(Mg(NO ) = m(HNO )= 100 % ۰10%=31.5 г
3
3 2
148 г⁄моль m 31.5
n(HNO )= = = 0.5 моль
3 M 63
2. 0.1 моль 0.5 моль
MgO + 2HNO =Mg(NO ) + H O
1 моль 2 моль 3 3 2 2
3. Қандай зат артық мөлшерде?
0.1 0.5
–
1 2
Азот қышқылы артық, сондықтан есептеуді магний оксиді бойынша
жүргізу керек.
4. n(MgO) ∶ n(Mg(NO ) =1∶1 болғандықтан
3 2
n(Mg(NO ) = 0.1 моль болады.
3 2
5. m(Mg(NO ) = M×n=148 ۰ 0.1=14.8 г
3 2
Жауабы: магний нитратының массасы – 14.8 г.

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
1. Массасы 6.3 г азот қышқылы мен массасы 2.8 г калий гидроксидінің әрекеттесуі нәтижесінде
түзілген калий нитратының массасын есепте.

2. Көмірқышқыл газын әк суы арқылы өткізгенде тұнба түзіледі. Егер газдың көлемі 3.36 л (қ. ж.), ал
калий гидроксидінің әк суындағы массасы 15 г болса, түзілген тұнбаның массасын есепте.
3. 3.24 г мырыш оксиді мен 80 г хлорсутек қышқылының HCl массалық үлесі 20% ерітіндісімен әре-
кеттесуінің нәтижесінде түзілген мырыш хлоридінің массасы есепте.
4. 20 г калий гидроксидінің ерітіндісі мен 20 г азот қышқылының ерітіндісін араластырды. Калий
гидроксидінің ерітіндідегі массасы – 2.8%, азот қышқылының үлесі – 10%. Ерітіндідегі түзілген
тұздың ортасы мен түзілген тұздың массасын есепте.
5*. Массасы 2 г мыс (ІІ) оксиді және массасы 196 г күкірт қышқылының ерітіндісі (қышқылдың мас-
салық үлесі – 5%) бар сынауықты қыздырған. Реакция нәтижесінде алынған ерітіндідегі тұздың
массалық үлесін есепте.

87