Page 81 -

2H + +2Cl - +2Na + +CO 2- = Ион алмасу
(сулы) (сулы) (сулы) 3(сулы)
реакциялары
2Na + +2Cl - +H O + CO
(сулы) (сулы) 2 (с) 2(г) (ion exchange reactions)
Қысқартылған иондық теңдеу: – реагенттердің құра-
мына кіретін иондар-
2H + +CO 2- =H O +CO
(сулы) 3(сулы) 2 (с) 2(г) мен алмасу жүретін сулы
ерітінділердегі химиялық
2-ТАПСЫРМА. Натрий сульфаты мен тұз қышқылының арасында реакция реакциялар.
ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС. Электролит ерітінділерінің арасындағы алмасу ҰСҚА
жүруі мүмкін бе? Жауабыңды реакция теңдеуімен дәлелде.
Иондық теңдеу
Натрий гидроксиді мен тұз қышқылы арасындағы реакция-
(ionic equation) – иондар
ның сыртқы белгілері байқалмайды. Алайда егер индикатор
арасындағы әрекеттесуді
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
пайдаланылатын болса, онда түсінің өзгеруі химиялық реак-
көрсететін теңдеу.
цияның негізгі дәлелі бола алады:
+NaOH
HCl
+ H O
=NaCl
(сулы)
(сулы)
2
(сулы)
(с)
Толық және қысқартылған иондық реакция теңдеулері:
+Cl
+Na
-
+H O
+Cl
=Na
+
2ОБАЛЫҚ Н
-
+OH
+
-
H
+
(сулы)
(сулы)
(сулы)
(сулы)
2
(с)
(сулы)
(сулы)
-
2
Натрий гидроксиді мен сір-
ке қышқылы арасындағы
реакциялары. H + (сулы) +OH (сулы) =H O (с) 3-ТАПСЫРМА
Ион алмасу реакцияларына қажетті жағдайды зертте. Алдымен берілген реакцияның молекулалық
тізімнен реакциялардың жүру мүмкіндігін анықта. Ұсынылған реакциялар және иондық теңдеуін жаз:
бойынша эксперимент өткіз. Химиялық реакцияларды молекулалық және a) күкірт қышқылының
иондық түрде жаз. Қандай жағдайдайларда ион алмасу реакциялары соңына толық бейтараптануы
дейін жүретінін және практика жүзінде қайтымсыз болатындығы туралы кезінде (орта тұз түзі-
қорытынды жаса. леді);
ә) күкірт қышқылының
4-ТАПСЫРМА. Бір уақытта ерітіндіде калий гидроксиді мен натрий хло-
риді бола алатынын, ал натрий гидроксиді мен темір (ІІ) хлориді бола толық бейтараптан-
алмайтынын түсіндір. бауы кезінде (қыш-
қылдық тұз түзіледі).
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
1. Сулы ерітінділерде жүретін химиялық реакциялардың сызбасын
толықтыр. Реакцияның молекулалық, толық және қысқартылған
иондық теңдеулерін құрастыр:
2+Ж
а) KOH+FeSO → в) CaF +HNO →
3
4
2
ә) K S+CuCl → г) CrCl +NaOH →
2 2 3
б) Fe(OH) + H SO →
3
4
2. Берілген қысқартылған теңдеулерге молекулалық және толық ион-
дық реакция теңдеулерін құрастыр:
-
а) Mg +2OH =Mg(OH) 2 в) Pb +2Cl =PbCl 2
2+
2+
-
ә) Ca +CO =CaCO г) 2H +SO = H O+SO
2-
+
2-
3 3 3 2 2
-
+
б) H +OH =H O
2
81