Page 82 -

4.8 Тұздар гидролизі

Егер мырыш Заттардың суда еруі барысында еріткіште еріген заттардың
сульфатының бөлшектері таралады. Электролиттердің еруі – иондар түзіле
ерітіндісіне бірнеше жүретін күрделірек үдеріс. Су тек еріту мен диссоциациялануы-
мырыш түйіршігін на септігін тигізеді. Кейбір жағдайларда ол электролит ионда-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
салатын болса, онда
біраз уақыттан соң рымен әрекеттеседі. Ерітіндінің ортасы өзгереді.
металдың бетінде ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Тұздар гидролизі.
газ көпіршіктері Тұздардың ерітінділерінің фенолфталеин, лакмус (немесе метилоранж),
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
пайда бола бастайды. әмбебап индикаторларға әсерін зертте. Тұз ерітіндісіндегі рН мәнін анықта
Басында газ баяу, және ортаның сипаттамасы туралы қорытынды жаса (қышқылдық, бейта-
сосын белсендірек рап және сілтілік).
бөлінеді (1-сурет).
Неліктен мұндай Тұздардың ерітінділеріндегі рН мәнінің әртүрлілігі тұздар
реакцияның жүруі иондарының су молекулаларымен әрекеттесуіне байланысты.
мүмкін екенін
түсіндір. Мұндай әрекеттесуді гидролиз деп атайды.

1-ТАПСЫРМА. Реакция өнімдері келесідей болып табылатын бейтарап-
тану реакцияларының молекулалық реакция теңдеулерін жаз:
a) мырыш хлориді;
ә) натрий хлориді;
б) натрий карбонаты;
в) алюминий карбонаты.
Осы тұздар түзетін қышқылдар мен негіздердің күштерін өзара салыстыр.
Зертханалық жұмыс нәтижелерінің негізінде қандай тұздар гидролизге
ұшырайтынын анықта. Қай тұздар гидролизге ұшырамайды?

Тұз ерітіндісі ортасының сипаттамасын оларды түзетін қыш-
қыл мен негіздің қатынасы арқылы анықтауға болады. Күштірек
электролит «жеңеді», ол арқылы ерітіндінің ортасын анықтайды.
Мысалы, мырыш хлориді мырыш гидроксиді мен тұз қышқы-
лының арасындағы реакция нәтижесінде түзілуі мүмкін. Тұз
қышқылы – күшті қышқыл, ал мырыш гидроксиді – әлсіз негіз.
Сондықтан мырыш хлориді ерітіндісінің ортасы қышқылдық
▲ 1-сурет. Мырыш болады. Натрий хлоридін түзетін натрий гидроксиді де, тұз
сульфаты мен
мырыштың қышқылы да күшті қышқыл мен күшті негіз болып табылады.
әрекеттесуі Сондықтан натрий хлориді ерітіндісінің ортасы бейтарап бо-
лады.
2-ТАПСЫРМА. Тұздар ерітіндісі ортасының сипаттамасын олардың құ-
рамы негізінде анықта:
a) калий сульфаты;
ә) мыс (II) нитраты;
б) натрий сульфиді.
Жауабыңды түсіндір.

82