Page 110 -

6.1-суретте денелер 6.1 Денелердің тепе-теңдігі.
үшін ортақ қандай
құбылыс көрсетілген? Жұп күштер
Тепе-теңдік түрлері
және олардың
қолданысы туралы не
айтуға болады?
күштердің қандай бұрыш БАЛЫҚ НҰСҚА

ТІРЕК СӨЗДЕР:
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
■ тепе-теңдік
■ эквивалент күштер

6.1-сурет. Табиғи және жасанды денелер тепе-теңдігі
Статика – механикалық
тепе-теңдік түрлері мен Тепе-теңдік шарттары орындалмаса, денелердің тыныштық
денелердің тепе-теңдік
күйде болу шарттарын күйі бұзылады. Әсер салдарынан дене осьтің маңында айнал-
қарастырылатын меха- малы қозғалуы да мүмкін.
ника бөлімі. Денеге түсірілген күшті (күштерді) дене тепе-теңдігін сақтау
үшін немесе қозғалыс күйін өзгермейтіндей етіп басқа күшпен
(күштермен) алмастыруға болады. Мұндай күштер эквивалент
ЗЕРТТЕ күштер болып саналады. Денеге түсірілген бірнеше күштің

Дененің тепе-теңдігін си- орнын алмастыратын күшті теңәрекетті дейді. Теңәсерлі күш
паттау кезінде күштің век- пен теңәрекетті күшті бір ұғым деп қабылдайық.
торлық қосындысының
графигін бейнеле.
6.2-суретте көрсетілген-
дей, зерттеу қондырғысын
құрастырып ал.
- жүкті тепе-теңдікте ұстап
ЖО
тұрған барлық күштердің
бағытын көрсет;
- жүкке әсер етуші

жасап тұрғанын транспор- 6.2-сурет. Күштерді
тирмен өлше; қосу, жіктеу
- тепе-теңдік орнаған кез-
де теңәрекетті күшті сызып, Бір денеге бірнеше күш әсер етсе, күштердің әсері бір нүк-
мәнін көрсет; теде қиылысады. Бір нүктеде қиылысатын бірнеше күштің
- ілмекке ілінген жүктердің теңәсерлі күші векторларды геометриялық сызу арқылы
массасын үш түрлі жағдай
үшін зертте (оң жақтағы анықталады. Күштер денеге бұрыш жасай әсер етсе, әсер ету
масса сол жақтағыдан сызығының бойымен қиылысу нүктесіне көшіріліп, олардың
2 есе көп, яғни m =2m векторлық қосындысымен анықталады. (6.2-сурет). Бір күшті
1 2
және үш есе көп m =3m
1 2 құраушы күштермен жіктеуге де болады. Бұл күштердің денеге
болатындай);
әсер ету бұрышын өзгерткенімен, теңәрекетті күштің бағыты
- қорытынды жаса.
мен шамасын өзгертпейді.
110