Page 74 -

3-ТАПСЫРМА әсерлесуден 1000 есе артық. Денелердің өз пішіндерін сақтауы,
олардың бөлшектері немесе бөліктері электромагниттік өзара
Серіппелер тізбектей
жалғанғанда әсер ететін әсерлесуімен түсіндіріледі.
күштің шамасы бірдей бо- Жер бетіндегі барлық денелер серпімділік күшінің арқасын-
лады, ал параллель жалғау да атмосфералық қысымға шыдайды. Терең су қоймаларындағы
кезінде екі серіппенің со- тіршілік иелеріне одан да көп қысым түсіріледі. Сондықтан
зылуы бірдей болады. табиғаттағы барлық тірі ағзалардың механикалық жүктемеге
диаметрі дәл сондай мы-БАЛЫҚ НҰСҚА
Екі жағдайда серіппелер
жүйе сінің қатаңдығы бір- төзуі және өз пішіндерін сақтауы серпімділік күшінің болуымен
дей ме? Жауабыңды негіз- түсіндіріледі.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
деп, дәлелде.
ЗЕРТТЕ
А4 парағының беріктігін (қаттылығын) қалай арттыруға болады? Сы-
ныптасыңмен талқыла және қорытынды жаса.

ЕСЕП ШЫҒАРУ МЫСАЛЫ
O
4.20­суретте көрсетілгендей көкжиекке θ = 30 бұрыш жасайтын
көлбеу жазықтықтың үстінде бекітілген серіппені массасы 3 кг білеуше
x = 10 см­ге сығады. Серіппенің қатаңдығын және тіректің реакция күшін
анықта. Серіппенің массасы және үйкеліс күші ескерілмейді.
Шешуі:
1-қадам. Ең алдымен серіппе­білеуше жүйесіне әрекет ететін күштерді
анықтаймыз және 4.21­суретте көрсетілгендей белгілейміз. Oxy осьтерін
таңдап аламыз.

y →
→ N F серп
4.19­сурет. O
Серіппелердің
тізбектей және
параллель жалғануы x mg
ЖО
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?

Адамның бір тал шашы

рыш, қалайы, алюминий, 4.20­сурет. 4.21­сурет.
платина және мыс сымдар- 2­қадам. Денелер жүйесі тыныштықта тұр. Осы жүйе үшін Ньютонның

дан берік екен. Ал әйелдің екінші заңын векторлық түрде жазамыз: 0 = mg N + F cepn.
+
өрілген шашы 20 тонна
3­қадам. = mg N
жүкті көтере алады екен. тырамыз: 0 + векторының құраушыларын анықтап, теңдеулерді құрас­
+ F cepn
(mg) = – mg sinθ; (mg) = – mg cosθ
x y
kx – mg sinθ = 0
N – mg cosθ = 0
4-қадам. Есептің шарты бойынша ізделінді шамаларды анықтаймыз:
mgsinθ
k =
x
H
3 kr ⋅10 ⋅sin30 °
74 k = kr = 150 H
, 01M M
H
°
N = 3 kr ⋅10 ⋅cos30 ≈≈ 26 H
kr