Page 9 -
P. 9

→
           де шыққан c  векторы осы екі вектордың қосындысы болып                  1-ТАПСЫРМА
                       → → →
           табылады c =a +b . Шыққан қорытқы вектор модулі бойын-
                                                                                   Берілген  шамалардың
           ша қосылатын векторлардың модульдерінің арифметикалық                   сандық  мәні  мен  өл-
           қосындысына тең болады, бағыты қосылатын векторлармен                   шем  бірліктерін  еске-
           бағыттас болады.                                                        ре отырып, скаляр және
                                                                                   векторлық  шамаларды

                  →                               →               →                бөліп жаз: баланың бойы
                   a                               a              b
                       ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
                                                                                   160 см; тік төмен бағыттал-

                  →                                → →   →                         ған 10 Н күш; 100 грамм
                  b                                c = a  + b                       шоколадтың тағам құн-
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
               1.3, а-сурет                                                        дылығы 554 ккал; оңға қа-
                                                                                   рай 130 см орын ауысты-
               Бағыты қарама-қарсы векторларды қалай қосамыз?                      ру; бөлмеде 25 °С жылы;
               Ол үшін 1.3, ә-суретте берілген векторларды қарастырамыз.           велосипедпен 200 м жол
           →       →
           a  және d   векторлары өзара қарама-қарсы. Қорытқы вектордың            жүрді;  файлдың  көлемі
           бағыты модулі үлкен вектор бағытымен бағытталады.                       200 байт; судың тығыздығы
                                                                                            3
                          →                            →                           1000 кг/м .
                           a                           a
                          →              → →    →         →
                          d              c = a  + d       d                        2-ТАПСЫРМА
               1.3, ә-сурет
                                                                                   1.  Суретте  берілген  век-
                                      →        →                                   торлардың    қосындысы
               Берілген жағдайдағы b  және d   векторлары модульдері бо-
                                                                                   мен айырмасын тап.
           йынша тең, бірақ бағыттары қарама-қарсы векторлар екендігін
                                                           →
                             →
                                   →
                                                   →
           көруге болады (b = – d  ). Сондықтан a және d   векторларының              →
                                  →
                          →
           қосындысын a  және b  векторларының айырмасы деп қарас-                     a              →
                                                                                                      d
                                                                                                  →
           тыруға болады.                                                             →           c
               Жазықтықтың кез келген нүктесін вектор деп санауға бола-               b
           ды. Мұндай векторлар нөлдік вектор деп аталады және ол AA                         1.4-сурет.
           белгіленеді. Нөлдік вектордың басы мен ұшы өзара беттеседі.             2.  Қорытқы  вектордың
                                                                                   мәні мен бағытын анықта.
                                                                                   Сызбасын  сыз  (масштаб
               AA
                                                                                   1 см 10 км-ге тең деп ал).
               1.3, б-сурет                                                        а) Сапаржайдан шыққан
                                                                                   автобус  1-күні  шығысқа
               Егер векторлар параллель болмаса, олар қалай қосылуы                  қарай  60  км  жол  жүріп,
           (азайтылуы) мүмкін? Ол үшін векторды параллель көшіргенде               аялдамаға  тоқтады.  Жо-
           вектор өзгермейді деген ережені қолдануға болады.                       лаушыларды мінгізгеннен
                                                                                   кейін, тағы да осы бағыт-
               Екі вектордың шыққан нүктесінен жүргізілген бағыты көр-
                                                                                   пен, яғни шығысқа қарай
           сетілген диагональ қорытқы вектор болып табылады.                       30 км-ге орнын ауыстыр-
               Векторларды осылай қосу параллелограмм ережесі бо-                  ды;
           йынша қосу деп аталады.                                                 ә) Автобус 2-күні шығысқа
                                                                                   қарай  60  км  жол  жүріп,
                                                                                   аялдамаға тоқтады. Сосын
                                                                                   батысқа  қарай  30  км-ге
                                                                                   орнын  ауыстырды.




                                                                                                          9
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14