Page 10 -

Параллелограмм ережесі бойынша қосу

Екі вектордың бастарын бір нүктеге түйістіріп, өз-өзіне па-
раллель көшіріп, параллелограмм сызамыз. Қорытқы вектор
екі вектордың бастары түйіскен нүктеден шығатын паралле-
лограмның диагоналы болады (1.5-сурет).
→
b
→
a → → →
→
b b → c = a + b
→ → →
c = a + b
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
→ →
b a
→
→ a
a
1.5-сурет. Параллелограмм ережесі
1.6-сурет. Үшбұрыш Үшбұрыш ережесі бойынша қосу
ережесі
Бірінші вектордың ұшына екінші вектордың басын тү йістіре
өз-өзіне параллель көшіреміз. Бірінші вектордың басы мен
екінші вектордың ұшын қосатын бағытталған кесінді жүргіземіз.
Шыққан вектор қорытқы вектор болып табылады (1.6-сурет).
→
e Ал бірнеше векторларды қалай қосу керек? Мұнда
→ көпбұрыш ережесін қолданамыз. Бірінші вектордың ұшына
→ ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
d
c → келесі вектордың басын параллель көшіре отырып, осы қадам-
b
→ ды әрі қарай барлық векторлар үшін жалғас тырамыз. Сонда
a
шыққан көпбұрыштың басы мен ұшын тұ йықтайтын кесінді
→
d → қорытқы вектор болып табылады (1.7-сурет).
→ c
e → → → → → →
R =a +b +c +d +e
→
→ → Мұндағы, R – қорытқы вектор.
R b
→ Параллель емес векторларды азайту үшін не істейміз?
a → → →
1.8-суретте берілген a векторынан b векторын азайту үшін b
векторына модулі тең, бірақ бағыты қарама-қарсы векторды
→
→ →
→
1.7-сурет. Көпбұрыш алып, a векторына қосамыз, шыққан c = a +( – b ) қорытқы
ережесі
вектор болып табылады.
Өз бетіңше осы әдістің тағы бір жолын сызып көруіңе бо-
лады.

→
→ a
b
→
→ → → – b
c = a +( – b )

→
a
1.8-сурет. Векторларды азайту

10