Page 180 -

Түрлердің барлық 11.6 Жынысты анықтаудың
ұрпақтары бір жы-
нысты даралар бола генетикалық сызбасы
ала ма?
Жынысты анықтаудағы хромосоманың рөлі
ТІРЕК СӨЗДЕР:
Мейоз 1НҰСҚА
Мендель зерттеулерінің негізінде анықталған заңдылықтар
■ кариотип
мен қолданылған терминдер жыныс хромосомасының рөлін
■ гемизигота
нақты түсінуге мүмкіндік береді. Жұптасқан жыныс хромосома-
■ партеногенез лары мейоз кезінде бір-бірінен тәуелсіз ажырап, гаметаларды
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
түзеді. Ұрықтану кезінде сол гаметалар кездейсоқ қосылып,
зигота қалыптасады. Зиготада жұптасқан гаметалар аналық пен
аталық жынысты анықтайды. Адам мен сүтқоректілерде аталық
гемизиготалы болып келеді, ағзалар көп жағдайда гомизиготалы
болады. Гемизиготалы ағзалардың генотипінде геннің тек бір
аллелі ғана кездеседі. Олардың екінші жұбы болмайды.
ЖОБАЛЫҚ
Анасы Әкесі
Адам жынысының
қалыптасу сызбасы ▲

Мейоз 2

Ұрықтаму

Қыз Ұл

Адамның хромосомаларының толық жиынтығы кариотип
деп аталады. Жоғарыда көрсетілген хромосомалық картадан
22 жұп хромосоманың өзара сәйкес болатынын, ал 23-жұп
хромосомада айырмашылық бар екендігін байқауға болады.
1-ТАПСЫРМА. Берілген сызбаны талда. Әртүрлі ағзалардағы жынысты
анықтайтын хромосомаларды тап. Әртүрлі ағзалардағы жынысты анықта-
удың генетикалық сызбасын дәптеріңе кесте сызып жазып ал.

P: XX X XY P: XO X XX

G: XX Y G: X O X

▲ Адам кариотипі F: XX XY F: XX XO

180