Page 43 -

шілігінен туындайтынын анықта. А, В, С, D дәрумендері ағзада қан- ТАЛҚЫЛАУ. Эскимос-
дай физиологиялық және биохимиялық үдерістерге қатысатынын тар – Гренландия, Аля-
ска, Чукотка сияқты суық
және олардың мөлшерінің ағзада ауытқуларынан байқалатын
аймақтың тұрғындары.
белгілерді лабиринттегі ақпараттарды пайдаланып сипатта. Негізгі ас мәзірлері ет
тағамдарынан тұратыны
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
өкшенің ауыруы аяқтың қисаюы белгілі. Қалай ойлайсың,
эскимос тар дәрумендерді,
Құрқұлақ соның ішінде суда еритін
құрғақ тері рахит ұйқы қашу сабырсыз Ақшам соқыр дәрумендерді қайдан ала-
ды?
күңгірт тері
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
әлсіздік
тіс босайды остеопороз соқыр СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
iciнуі қаңқаның бұзылуы тері тауық нәресте еңбегінің сүйектенбеуі 100 г бауыр 7 түрлі дәру-
меннің бір күндік қажет-
тіс арасындағы еттің қызылиек қанайды тез шаршау қараңғыда көрмеу терінің мүйізденуі лы, ретинол (А), аскорбин
тілігін өтей алады. Мыса-
бөртпелері
қышқылы (С) және В то-
тәбеттің жоғалуы
бындағы: цианкобаламин
(В ), пиридоксин (D ), хо-
12
6
4
2
терінің құрғауы Мешел лин (В ), рибофлавин (В ),
пантотен қышқылы (В )
іш қату дәрумендер. Бауырда 25
5
мг мөлшерінде аскорбин
қышқылы болады.
Бери-бери
жүйкенің бұзылуы көздің қасаң қабығы бүлінеді

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Авитаминоз бен гиповитаминоздың бір-бірінен айырмашылықтары
қандай?
2. Неліктен А және D дәруменінен басқа дәрумендерде гипервита-
миноз туындамайды?
3. Гиповитаминоз қандай себептерден туындайды?
4. Тіс тазалау кезінде қызыл иектің қанауы қандай дәруменнің жетіспе-
ушілігін білдіреді?

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Тағам құрамында қажетті органикалық заттардан
басқа ерекше зат «Дәруменнің» болатындығын дәлелдеу үшін орыс дәрі-
гері Н.И. Лунин мен поляк ғалымы, биохимик К. Функ зерттеулер жүргізді.
Нәтижесінде белгілі бір аурулардың себептерін ашты. Осы ғалымдардың
қандай тәжірибелер жасау арқылы ғылымға дәрумен туралы үлкен жаңа-
лықтар енгізгеніне теориялық зерттеулер жүргіз.

43