Page 39 -
P. 39

Жеміс шырындары құрамынан С дәруменін                                    ЗЕРТТЕУ
           анықтау                                                                  Әртүрлі жеміс: апельсин,
                                                                                    лимон, алма шырында-
                                                                                    рын  үш  сынауыққа  10
                                                                                    тамшыдан  тамыз.  Әр-
                                                                                    бір  сынауыққа  бірдей
                    ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
                                                                                    көлемде  индикатор-
                                                                                    ларды тамыз. Бір сына-
                                                                                    уыққа  5  тамшы  инди-
                                                                                    катор  құйылса,  қалған
                                                                                    сынауықтарға  да  сон-
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                                                                                    ша  тамшы  индикатор
                                                                                    құйы луы керек. Шырын
                                                                                    құрамындағы аскорбин
                                                                                    қышқылы  индикатор-
                                                                                    ды түссіздендіреді. Ин-
                                                                                    дикатор түсінің сұйы лу
                                                                                    деңгейіне  қарай  шы-
                                                                                    рын  құрамындағы  С
           ▲  Жеміс шырындарынан аскорбин қышқылын анықтау
                                                                                    дәруменінің (аскорбин
                                                                                    қышқылы)  концентра-
                                                                                    циясын  анықтауға  бо-
             ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР
                                                                                    лады.
             1.  Ағза үшін дәрумендер қаншалықты маңызды?
             2.  Бір дәрумен ағзаға жетіспесе оның орнын басқа дәрумендер то-      3-ТАЛҚЫЛАУ.  Зерттеу
                 лықтыра ала ма?                                                   жұмысының  болжамын
             3.  Майда еритін дәрумендердің қандай ерекшеліктері бар?              ұсын. Неліктен ондай бол-
             4.  С дәруменінің ағзадағы рөлі қандай?                               жам жасағаныңды түсін-
                                                                                   дір. Зерттеу нәтижесінде
                                                                                   қандай жемісте аскорбин
           КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Кез келген органикалық заттарды анықтау үшін
                                                                                   қышқылы көп мөлшерде
           сапалық реакциялар жүргізіледі. Көп жағдайда реакция нәтижесінде тес-
                                                                                   болды?
           тіленетін заттар түстерін өзгертіп, бақылауға мүмкіндік береді. Қалай ой-
           лайсың, аскорбин қышқылын анықтайтын индикатордың түсінің өзгеру
           себебі неде?                                                             СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?

                                                                                   Аскорбин  қышқылы  өте
                                                                                   тұрақсыз,  тез  өзгеріске
                                                                                   түседі. Ұзақ уақыт сақтаған-
                                                                                   да, ұсақтағанда, темпера-
                                                                                   тура, ауа мен жарық әсері-
                                                                                   нен  құрылымы бұзылады.
                                                                                   Сондықтан жеміс-жидек-
                                                                                   терді балауса күйінде кес-
                                                                                   пей, тұтастай жеген пайда-
                                                                                   лырақ болады.









                                                                                                         39
   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44