Page 69 -

• глобулиндер липидтерді, гормондарды, дәрумендерді,
металл иондарын тасымалдайды, қанның ұюына қатысады;
• фибриноген қанұйық (тромб) түзуге қатысады.

Плазма 55% Жасушалық элементтер 45 %
Қанның әр
Құрамы Қызметі Жасушалар мл (мм ) Қызметі
3
саны
заттарды 7000 Қорғаныш
Су 90%
еріткіш орта ағзаға өткен
Иондар 1% ауру тудыратын
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
микроағзаларды,
Калий нейтрофил моноцит 250 000СҚА
Натрий осмостық токсиндер мен
қысым,
Кальций буферлік вирустарды
ЖОБАЛЫҚ НҰ
Магний орта(рН) базофил жояды және
Хлорид иммунитет
Бикарбонат эозонофилл лимфоцит қалыптастырады
осмостық Тромбоцит Қанның ұюы
Плазмаздағы
нәруыздар 7 % қысым,
буферлік орта,
Альбумин тасымалдау,
Глобулин қорғаныш,
Фибриноген
қанның ұюы
Эритроцит 5 миллион О мен
Қанда тасымалданатын басқа зат- 2
тар 2 %. Қоректік заттар (дәру- СО -ні
2
мендер, глюкоза, аминқышқыл- тасымалдау
дары) Зат алмасудың өнімдері.
Тыныс алу газдары (О мен СО )
2 2
Гормондар

1-ТАПСЫРМА. «Қанның құрамы» суретінде және қан жасушалары, плазма
туралы мәтіндерде берілген ақпараттар бойынша «Қанның қызметі» тақы-
рыбына концептуалды карта құрастыр. Қанның тасымалдау, реттеуші және
қорғаныштық қызметтерін сипатта.

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Әрбір гемоглобин 4 оттек молекуласын тасымалдайды. Бір эри-
троцитте шамамен 250 миллион гемоглобин молекула бар. Бір
эритроцит қанша оттек молекуласын тасымалдайды?
2. Лейкоциттердің эритроциттерден үш айырмашылығын анықта.
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
3. Эритроциттердің оттекті тасымалдауға байланысты екі ерекшелігін ата.
4. Қантамыр жарақаттанғанда тромбоциттер қанұйық және қабық Адам ағзасында шамамен
түзуінің маңызын түсіндір. 0,2 миллиграмм алтын бар,
5. Қанның зертханалық талдауы нәтижесінде науқастың қанында ге- ол негізінде қанның құра-
моглобин мөлшері аз болғаны анықталған. Бұның ағзаға қандай мында болады. Сонымен
әсері болуы мүмкін?
қатар темір, хром, марга-
нец, қорғасын, мыс метал-
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Биіктікке көтерілген кезде атмосфералық қысым дарының атомдары да бар.
төмендейді, ауадағы оттек мөлшері азаяды. Таулы жердің тұрғынының
жазық жерге немесе жазық жердің тұрғыны таулы жерге көшу кезінде
қанның түйіршіктерінің бірінің саны айтарлықтай өзгереді. Себебін түсіндір.

69