Page 73 -
P. 73

7.   Тыныс алу және бөліп шығару




           Тірі ағзалардың тіршілігін тыныс алу             Сен:
                  textbooks nis edu kz
           сияқты маңызды үдеріссіз елестету қиын.
           Француз философы Рене Декарттың                  ✔	 тірі ағзалардағы тыныс алудың маңызын;
           сөзін өзгертіп айтар болсақ, былай деуге         ✔	 тыныс алу – бұл ауадағы оттек пен
           болар еді: «Сен тыныс аласың,                       көмірқышқыл газының алмасу үдерісі екенін;
           яғни тіршілік етесің!» Бұл                       ✔	 тыныс алғандағы және тыныс
           пайымдау қаншалықты дұрыс?                          шығарғандағы ауаның құрамында
                                                               қандай өзгерістердің болатынын;
                                                            ✔	 омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың
           Тірек сөз тіркестері                                тыныс алу мүшелерінің құрылысын білесің.

           Газ алмасу ... жүреді.                           Осы тарауда сен:
           Желбезектер – ... тыныс алу мүшелері, ал өкпе
           – ....                                           ✔	 бунақденелілердің, балықтардың
           Аэробты тыныс алу кезінде ... реакцияға түседі,     және адамның тыныс алу мүшелерінің
           нәтижесінде ... түзіледі.                           құрылыс ерекшеліктерін;
           Анаэробты тыныс алу кезінде ... мен ... түзіледі.  ✔	 анаэробты және аэробты тыныс
           Энергия ... тыныс алуға қарағанда ... тыныс алуда   алу типтерінің ерекшеліктерін;
           көбірек түзіледі.                                ✔	 өсімдіктердегі тыныс алуды зерттеу тәсілдерін;
                                                            ✔	 өсімдіктердегі зат алмасу өнімдері
                                                               мен бөліп шығару ерекшеліктерін;
           Пәнаралық байланыс                               ✔	 зат алмасу үдерісіндегі тыныс алу,

           Физика  сабақтарында  энергияның  сақталу           бөліп шығару, қоректену үдерістерінің
           заңымен танысасың. Химияны оқығанда то-             өзара байланысын білетін боласың.
           тығу-тотықсыздану реакциялары туралы біліп,
           химиялық реакциялардың жылу эффектісі ту-
           ралы ақпарат алатын боласың.                    Тілдік мақсаттар
                                                           Сен:
                                                           – адамның тыныс алу мүшелерінің құрылыс ерек-
                                                           шеліктерін сипаттай отырып, жазбалар жасайтын;
                                                           – анаэробты және аэробты тыныс алу типтерін ауыз-
                                                           ша және жазбаша түрде сипаттайтын боласың.




























                                                                                                         73
   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77   78