Page 82 -

9. Суретте балық желбезектерінің құрылысы көр- 11. (І) Бөлме өсімдігін әк суы құйылған ыдыспен
сетілген. бірге шыны үстіне қойды. Содан кейін шетіне
(І) Әріптермен белгіленген құрылымдардың атау- вазелин жағылған шыны қақпақпен өсімдіктің
ларын көрсет. Олардың қызметтерін атап шық. бетін жауып, қараңғы шкафқа орналастырды.
Бір тәуліктен соң ыдыстағы әк суы лайланды.
Тәжірибе нәтижесін түсіндір.
textbooks nis edu kz
А

В

Б

(ІІ) Қыс мезгілінде балық аулаушылар мен балық Тәжірибе басы Бір тәуліктен кейін
қорғау қызметкерлері мұзды ойып теседі неме-
се сорғымен мұз астына ауа жібереді. Осындай (ІІ) Неліктен тәжірибеде әк су пайдаланылды?
жұмыс түрі не үшін орындалатынын түсіндір.
(ІІІ) Өсімдіктің тыныс алуына қандай факторлар
10. Тыныс алу жүйесінде ауаның өту жолының ке- әсер ететінін анықтау үшін осы тәжірибеге қан-
зеңдерінің дұрыс ретін анықта. дай өзгерістер енгізуге болады?
1. бронхылар; 12. Бөліп шығару – кез келген тірі ағзаның қасиеті.
2. бронхиолалар; Өсімдіктердегі бөліп шығару өнімдерінің тағы
3. көмей; қандай түрін білесің?
4. аңқа;
5. кеңірдек;
6. мұрын қуысы;
7. өкпе.

(ІІ) Адам өкпесінде 300 миллионнан астам альве-
ола болады. Альвеолалардың қабырғалары
бір қабат эпителий ұлпасынан тұрады және
ұсақ қан тамырларымен қоршалған. Осындай 13. Гидролиз үдерісінде 972 АТФ молекуласы пайда
құрылымның артықшылықтары неде екенін болды. Толық тотығу және гликолиз нәтижесінде
түсіндір.
глюкозаның қанша молекуласы ыдырап, қанша
(ІІІ) Дәрігерлердің ауыз арқылы емес, мұрын АТФ молекуласы пайда болғанын анықта. Жауа-
арқылы тыныс алу қажеттігі туралы кеңес беру быңды түсіндір.
себебін түсіндір.
14. Бастапқы және соңғы бөліп шығару өнімдерін
(IV) Егер ауа оттекпен жеткілікті дәрежеде қа- көрсете отырып, тыныс алу мен фотосинтез
нықпаса (мысалы, биік тауларда), адамда ги- үдерістерін салыстыр.
поксия басталады, ол әлсіздену және қатты
шаршау арқылы байқалады. Алайда, қазіргі 15. Мүшенің құрылымдық бірлігі салынған суретті
кезде, әсіресе мегаполисте өмір сүретін адамда қарастыр, оның атауын және белгілі бір жүйе
оттек жетіспеуі жиі кездеседі. Себебі неде? мен қызметке қатысын анықта.

(V) Медициналық реанимациялық тәжірибеде
адам ағзасы ұлпаларын оттекпен қамтамасыз
ету үшін тыныс алуға 96% оттектен және 4%
көмірқышқыл газынан тұратын газ қоспасын
қолданады. Жоғары мөлшердегі оттекті қоспа-
ны қандай мақсатта пайдаланады? Тыныс алу-
ды реттеу тұрғысынан қоспаға көмірқышқыл
газын қосудың дұрыстығын негіздеңдер.

82
82