Page 190 -
P. 190

9.3    Кесінді ортасының

                                              координаталары



                                     9.18  M(4; ‒1) нүктесі AB кесіндісіне тиіс, мұнда A(1; 3) және B(7; ‒5).

                                        а)   AM арақашықтығын тап.  1edu kz
                                        ә)   MB арақашықтығын тап. AB кесіндісінде M нүктесінің орналасуы
                                           қандай?
           y
              A                         б)   A, B және M нүктелерінің координаталары арасындағы байланыс
                                           туралы болжам жаса.
                      C               Тікбұрышты координаталар жүйесінде A(x; y) және B(x; y) нүктелері
                             B       берілген,  C(x;  y)  —  нүктесі  AB  кесіндінің  ортасы  болып  табылады.
                                      x >  x >  x  болсын  x <  x <  x  жағдайы осыған ұқсас қарастырылады).
                                                                0
                                                1
                                       2
               A 1     C 1    B 1  x  A, C және B нүктелері арқылы абсцисса осіне перпендикуляр болатын
                                           0
                                                           2
           0   x 1    x 0    x 2                   x ,nis
                                     және осы осьті A , C  және B  нүктелерде қиып өтетін түзулерді жүргі-
                                                       1
                                                                    1
       textbooks
                                                           1
                                     земіз. Фалес теоремасы бойынша A C  = C B , яғни
                                                                                 1
                                                                                   1
                                                                            1
                                                                          1
                                         x    x    x   ,
                                                     x
                                          2   0   0   1      A, B және C нүктелерінің ординаталарына қаты-
                                          2 x    x                                                        y    y
                                            0   1   2        сты осыған ұқсас негіздемелер жасап  y        1   2
                                               x    x                                                  0    2
                                           x    1  2  .      формуласын аламыз.
                                            0
                                                 2
                                       Сонымен, егер C(x ; y ) — AB кесіндісінің ортасы болса, мұнда A(x ; y )
                                                          0  0                                            1  1
                                       және B(x ; y ), онда  x    x   x 2  ,   y    y    y 2  .
                                                                 1
                                                                             1
                                                2
                                                   2
                                                            0
                                                                  2      0     2
                                        Кесінді ортасының координаталарын табу формулалары AB кесіндісі
                                     координаталық осьтердің біріне перпендикуляр болған жағдайда да жа-
                                     рамды болып табылады (өз бетіңмен дәлелде).
                                       Есеп   M(–5; 2) нүктесі кесіндінің ортасы болады, мұнда AB, A(3; –1).
                                     B нүктесінің координаталарын тап.
                                       Шешуі
                                       (x; y) — B нүктесінің координаталары болсын. Оларды есептеу үшін
                                        3  x     5      x  10     x  13,                   y         5.
                                       кесінді ортасының координаталарын табу формулаларын қолданамыз:
                                                                           1 y
                                                                                       1 y
                                                                                 2
                                                                                             4
                                                   3
                                         2
                                                                            2
                                       Сонымен, B нүктесінің координаталары (‒13; 5) болады.
                                       Жауабы:  (‒13; 5).
                                     9.19  PQ кесіндісі ортасының координаталарын тап, егер:
                                          а) P(‒5; 4), Q(3; ‒2);         ә) P(2; –1), Q(1; –7).
            190
   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195