Page 74 -
P. 74

B textbooks nis edu kz
                                     6.100  АВС үшбұрышында АВ:АС = 2:5.

                                          а)  С және В төбелерінен жүргізілген биіктіктердің қатынасын тап.
                                          ә)   Үшбұрыштың үлкен қабырғасына кіші биіктігі сәйкес келетінін
                                             дәлелде.



                    Табаны  Табанының қыры        Сен тікбұрышты параллелепипедпен таныссың, ол приз-
                                                маның дербес жағдайы болып табылады. Призманың беті екі
                                                тең көпбұрыштан тұрады — параллель жазықтықтарда орна-
                                                ласқан табандардан және бүйір жақтары болатын параллело-
                                                грамдардан. Егер призманың табаны дұрыс көпбұрыш болса
                                                және оның бүйір жақтары өзара тең тіктөртбұрыштар болса,
                                                онда призма дұрыс призма деп аталады. Суретте әртүрлі қыр-
                                                ларымен бір алтыбұрышты дұрыс призма бейнеленген.
               Бүйір жағы  Бүйір қыры



                4      7             6.101   Келесі фигура үшін оның қанша қыры мен бүйір жақтары бар екенін
                                             анықта:

                                          а)  алтыбұрышты призма;
                                          ә)  n-бұрышты призма?


                                     6.102   Егер табанының қыры 4, ал бүйір қыры 7-ге тең болса, дұрыс
                                             үшбұрышты призманың бүйір бетінің ауданын тап.

                        7

                             4


                                       Олимпиадаларға дайындалайық
                                          Қабырғалары AB = 3 см және BC = 9 см қағаздан жасалған ABCD
                                       тіктөртбұрышын оның D төбесі В төбесімен сәйкес келетіндей бүк-
                                       теді.  Боялған бесбұрыштың ауданы нешеге тең (халықаралық «Кен-
                                       гуру» байқауының есебі)?
                                       Шешуі:
                   P
                                          ВРМК және DСМК төртбұрыштары тең, сондықтан ізделінді аудан
                        М       C      берілген ABCD тіктөртбұрышының ауданы мен ВМК үшбұрышының
                      K                қолданып, АК = 4 см, ВК = 5 см аламыз. АВК және РВМ тікбұрышты үш-

                                          АВК үшбұрышында АК + КВ = АК + КD = 9 см. Пифагор теоремасын
               A                D      аудандарының айырмасына тең.
                                       бұрыштар катеті мен сүйір бұрышы бойынша тең, сондықтан ВМ де
                                       5-ке тең. MBK және AKB бұрыштары тең, демек, sinMBK = sinAKB = 0,6.
                                          27 – 0,5·5·5·0,6 = 19,5 см  — боялған бесбұрыштың ауданы.
                                                                   2
                                       Жауабы: 19,5 см .
                                                         2

            74
   69   70   71   72   73   74   75   76   77   78   79