Page 39 -

СУРЕТПЕН ЖҰМЫС Ылғалдану коэффи-
1. 1-суреттегі картаны пайдаланып, мәдени өсімдіктердің осы аймақтарда циенті – жылдық жа-
шығу себебін анықта. уын-шашын мөлшерінің
2. Картадағы жерортатеңіздік аймақтың агроклиматтық ресурстарының буланушылыққа қатынасы.
ерекшеліктерін зертте. Қазіргі уақытта картоп және қызанақ дүниежүзін- Ылғалдану коэффици-
де қай аймақтарда өсіріледі? енті – егін шаруашылығы
үшін жылу мен ылғал
рет егін өнімін жинауға және құрғақшылыққа төзімді мақта, ҰСҚА
мөлшері арасындағы
Қазақстан аймақтарындағы климаттық факторлардың ерек-
байланыс ты анықтайды.
шелігіне байланысты әртүрлі шаруашылыққа маманданған.
Ылғалсүйгіш немесе қу-
Республиканың солтүстік аймағында жылдық температура
аңшылыққа төзімді дақыл-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
+10 °C-тан асатын вегетациялық мерзім 130–135 тәулікке, ал
дарды өсі ретін жерлерді
анықтауға мүмкіндік бе-
оңтүстік аудандарда вегетациялық мерзімнің ұзақтығы 180
реді.
күнге дейін жетеді. Ашық, бұлтсыз күндердің ұзақтығы сол-
2
түстікте 2000 сағат, 4200 МДж/м болса, оңтүстікте ашық күндер
КАРТАМЕН ЖҰМЫС
3000 сағат, 5500 МДж/м -ге дейін артады. Солтүстікте ауыл
2
1. Қазақстанның қай
шаруашылығына жаздағы жылу жетіспеушілігі кедергі жасаса,
аймақтарында була-
оңтүстіктегі күннің жылуы мен сәуленің мол болуы жылына 1–2
нушылық мөлшері
жоғары?
жүзім, күріш және бақша өсімдіктерін өсіруге мүмкіндік береді. 2. Осы аймақтарда қандай
ауыл шаруашылығы са-
Жылдық жауын-шашын бірдей мөлшерде лалары дамыған?
200 ҚарағандыЫҚ Н
түсетін жерлерді қосатын сызық (изогиета) 3. Жауын-шашын мөл-
аз 200 400 600 800 көп шері көп аймақтарда
700 Буланушылықтың жылдық изосызығы, Петропавл дамыған шаруашылық
500
ЖОБАЛ
мм есебімен Ертіс
Тобыл Павлодар түрлерін анықта.
400 Қостанай Көкшетау
Орал 4. Ылғалсүйгіш немесе
600 НҰР-СҰЛТАН 600
400 800
400 Теңіз көлі Семей Өскемен құрғақшылыққа төзімді
Жайық Ойыл Ақтөбе 400 дақылдардың тізімін
700 Зайсан көлі
900 Ырғыз Торғай Жезқазған 400 жасап, өсірілетін ай-
Атырау Жем 200 800
200 Балхаш мақтарын сипатта.
Алакөл көлі
900 400 600
Ақтау Балқаш көлі Талдықорған
200 Қызылорда Іле
АРАЛ ТЕҢІЗІ Сырдария 1000 Шу 400 Алматы
П И Й Т Е Ң І З І Түркістан 400 600 600 Тараз 600
Талас
1200
Шымкент
К А С
▲ 2-сурет. Қазақстанның жылдық жауын-шашын ПРАКТИКАЛЫҚ
ТАПСЫРМА
және буланушылық картасы
АКТ-ны пайдаланып, күн
радиациясын және бұлт-
сыз күндердің ұзақтығына
байланысты, аймақтардағы
өсімдік шаруашылығы-
ның таралуын зерттеп,
«Қазақстан аймақтарында
таралған өсімдік шару-
ашылығы» тақырыбында
▲ 3-сурет. Күн және жел электр станциялары инфографика құрастыр.
39