Page 45 -
P. 45

ПРАКТИКАЛЫҚ
            Құбылыс                Себебі                Салдары
                                                                                   ТАПСЫРМА
            Аңызақ (ыстық жел) –   Климаты құрғақ        Ауыл шаруашылығы
            ауа ылғалдылығының     аудандарда            үшін өте қолайсыз         1.  Құрғақшылық дегеніміз
            тапшылығынан           атмосфералық          құбылыс.                     не, ол қалай анықтала-
            қалыптасатын           қысымның              Өсімдіктердің өсу            ды? Құрғақшылық пен
            (температура           айырмашылығынан       үдерістері бұзылады.         қуаңшылық құбылыс-
                 0
            30–35 С) құрғақ        қалыптасады (кейде    Ыстық жел өсімдік            тарының  қандай  ай-
                      ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
            жел. Жылдамдығы        құмды дауылдар        жапырақтары мен              ырмашылығы  бар?
            5-20 м/с-қа жетеді.    тудыруы мүмкін).      сабақтарын қуратып,          Құрғақшылық  және
                                                         өнімділікті азайтады.        көктайғақтың болу се-
                                                                                      бептері мен салдарла-
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                                                                                      рын анықта.
                                                                                   2.  Кез келген метеороло-
                                                                                      гиялық (атмосфералық)
                                                                                      апатты  жағдайларды
                                                                                      болдырмау немесе тө-
                                                                                      теп беру үшін қандай
                                                                                      шаралар қолданылады?

                                                                                   СУРЕТПЕН ЖҰМЫС
                                                                                   2-суреттегі құбылыстар қай
                                                                                   аймақтарда көп кездеседі?
           ▲  2-сурет. Атмосферадағы қолайсыз құбылыстар                           Шаруашылыққа зиян кел-
                                                                                   тірмеу үшін сақтану шара-
                                                                                   ларын ұсын.
              СЕМЕЙДЕ ТАБИҒИ СИПАТТАҒЫ ТӨТЕНШЕ
              ЖАҒДАЙ ЖАРИЯЛАНДЫ                  Астана, 2018 жыл, 30 наурыз – Sputnik  ПРАКТИКАЛЫҚ
                                                                                   ТАПСЫРМА
                                                                                   1.  Шығыс  аймақтағы  су
                  емей қаласында Ертіс өзенінің деңгейі кө-                           тасқынының  болу  се-
              Стеріліп, 141 тұрғын үй мен 596 саяжай үйін                             бептерін  анықта.  Су
              су басты. 220-дан астам саяжай тұрғындары қа-                           көздерінің елді мекен-
              уіпсіз жерге көшірілген. Тәулік ішінде Шығыс                            ге жайылуына қандай
              Қазақстан облысы аумағында апаттық-құтқа-                               жағдайлар әсер еткен?
              ру шараларына 500 адам жұмылдырылып, су                              2.  Өз өңіріңде жиі кезде-
              басу аумақтарында 116 техника, 54 су айдайтын                           сетін  қолайсыз  құбы-
              құрал, 7 жүзу құралы пайдаланылды. Соңғы                                лыстарды анықта.
              деректерге сүйенсек, облыста 33 елді мекенді                         3.  Өзің тұратын аймақта
              су басу қаупі бар.                                                      жиі және сирек кезде-
                                                                                      сетін атмосфералық қо-
                                                                                      лайсыз құбылыстарды
             БІЛІМІҢДІ ШЫҢДА                                                          сипатта.
                                                                                   4.  Неліктен  жиі  немесе
             1.  Жыл  мезгілдеріне  байланысты  метеорологиялық  қолайсыз
                                                                                      сирек болатынын зерт-
                 құбылыс тарды (қысқы, көктемгі, күзгі, жазғы) топтастыр.
                                                                                      теп,  шығындары  мен
             2.  Көктемде болатын қолайсыз және қауіпті құбылыстардың алдын
                                                                                      зардаптарын болжа.
                 алу әрі сақтану үшін қандай іс-шаралар жүргізіледі?
             3.  Алдын алу және сақтану шараларының ережесін дайындап, сы-
                 ныпты таныстыр.
             4.  Халықаралық деңгейде қолайсыз құбылыстардың алдын алу ша-
                 ралары қалай жоспарланады?


                                                                                                         45
   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50