Page 161 -

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?

Шынылар әртүрлі силикаттар мен кремний диоксидінің құймасы болып
табылады. Шынының әртүрлі түстері шикізатқа оксидтерді қосу арқылы
алынады, мысалы, көк түсті алу үшін кобальт (ІІ) оксидін, жасыл түске хром
(ІІІ) оксидін қосады. Калий карбонаты, қорғасын (ІІ) оксидін және құмды
қосып балқыту арқылы хрусталь шынысын алады, одан призмалар, лин-
залар, хрусталь ыдыстар жасалады. Қазақстанда силикат өнеркәсібі үшін
5. Баяу балқитын шыны алу үшін натрий карбонатының орнына калий ҰСҚА
шикізат қоры өте көп.

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
1. Металлургияда кремний қандай мақсатта пайдаланылатынын
түсіндір.
2. Силикондар деген не? Олар қайда қолданылатынын ата.
3. Электрөткізгіштік қасиетіне байланысты кремнийдің қолданылу
аймағына мысалдар келтір.
құрамбөліктердің массалық үлесін есепте.ЫҚ Н
4. Кремний диоксиді мен табиғи силикаттардың қолданылуына мы-
салдар келтір.

карбонатын қосады. Алынған шынының формуласын жаз.
6. Хрусталь шынының құрамы – Na O∙PbO∙6SiO . Осындай хрустальдан
2
2
жасалған заттың сапасы жоғары, жарыққа түрленетін және ерекше
әдемі сыңғыры болады. Осы қосылыстағы қорғасын (ІІ) оксидінің
массалық үлесін есепте.
ЖОБАЛ
7*. Массасы 10.0 г кремний мен көміртектің қоспасын қыздыра оты-
рып концентрлі калий гидроксиді ерітіндісінің артық мөлшерімен
өңдеді. Реакция нәтижесінде 5.6 л сутек (қ. ж.) бөлінеді. Қоспадағы

8*. Құрамында 5% қоспасы бар кокстың қанша килограмы 70 кг крем-
ний карбидін алу үшін кремний диоксидімен әрекеттеседі?

▲ Кремний мен оның
қосылыстарының
қолданылуы

161