Page 119 -
P. 119
7 Сақталу заңдары
Ғарышта қозғалып бара жатқан ғарыш ■ дене импульсі мен күш импульсінің
кемесінің жылдамдығын қалай азайтуға анықтамасын;
болады? Өз болжамыңды ұсын.
■ теңәрекетті күшті дене импульсінің өзгеру
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
жылдамдығы ретінде түсіндіруді;
Сен білесің: ■ импульстің сақталу заңының
математикалық өрнегін;
■ дененің салмағы мен массасы арасындағы
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
байланысты; ■ Ньютонның екінші заңының импульстік
түрде жазылуын;
■ механикалық жұмыс, энергияны
сипаттайтын физикалық шамаларды; ■ серпімді және серпімсіз соқтығысуларды
қоса алғанда, қарапайым есептерді
■ векторлардың координата осьтеріндегі шығаруда импульстің сақталу заңын
проекцияларын анықтауды; қолдануды;
■ есептер шығаруда Ньютон заңдарын ■ денелер жүйесінің әрекеттесуі кезінде
қолдануды; кинетикалық энергияның өзгеруін оқып
■ Гук заңының формуласы бойынша үйренесің.
серпімділік күшін есептеуді;
■ Жер серігінің қозғалысын сипаттауды;
Пәнаралық байланыстар
■ ХБЖ-нің негізгі өлшем бірліктерін
пайдалана отырып, физикалық теңдеулерді «Математика» пәнінен векторлардың коор-
тексере білуді; дината осьтеріндегі проекцияларын анықтап,
оларға амалдар қолдануды білесің. «Физика»
■ ғылыми идеялар мен дәлелдерді пәнінің «Векторларға амалдар қолдану», «Ди-
пайдалана отырып, қорытынды жасауды намика. Ньютон заңдары», «Гравитациялық
білесің.
өріс» бөлімдерінен алған білімің механикадағы
сақ талу заңдарын қарастыруға мүмкіндік бе-
реді. Осы бөлімде негізгі өлшем бірліктерін
Осы тарауда сен оқып үйренесің: пайдалана отырып, физикалық теңдеулерді
тексере білу, ғылыми идеялар мен дәлелдерді
■ механикалық жұмысты аналитикалық және пайдалана отырып, қорытынды жасай алу дағ-
графиктік жолмен анықтауды; дыларыңды дамытатын боласың.
■ потенциалдық және кинетикалық
энергиялардың өзгерісін есептеуді;
■ серпімді деформацияланған дененің
энергиясын, күштің деформацияға
тәуелділік графигінен серпімділік күшінің
жұмысын анықтауды;
■ жұмыс пен энергияның байланысын,
энергияның сақталу заңын есептер
шығаруда қолдануды;
119
