Page 135 -

5. Бейсбол ойынында ойыншы 145 г допты 145 км/сағ жылдамдықпен P
лақтырды. Қарсылас команданың ойыншысы сол допты таяқшамен
қатты соғып, алысқа ұшыруға тырысты. Соққыға 0,001 с жұмсалды. 2
Егер доп соққыдан кейін 177 км/сағ жылдамдықпен қозғалған бол- 1
са, оған қандай күш әсер еткен? (доп бір түзу бойымен қозғалады
деп қарастыр)
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
6. 7.25-суретте екі дене импульстерінің жылдамдыққа тәуелділік гра- 0
фигі берілген. Қай дененің массасы үлкен? υ

7. Массалары m =3m және m =m шарлар тегіс үстел бетімен υ =3 м/с 7.25 - сурет
1 2 1
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
және υ =2 м/с жылдамдықпен қозғалып барады. Жүйенің импуль-
2
сін анықта. СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
а) Денелер 7.26-суретте көрсетілгендей бір бағытта қозғалды;
ә) Денелер қарама-қарсы бағытта: 1-дене солға қарай; 2-дене оңға Олимпиадалар мен чем-
қарай қозғалды. пио наттарда қолданыла-
→ → тын құрғақ футбол добы-
υ υ ның массасы 410-450 г.
1 2
m m Футбол добының бұл өл-
1 2 шемі 1937 жылдан бері
өзгертілмеген.
7.26 - сурет
8. Оқ атылғанда автомат мергеннің иығына 0,4 с ішінде 27 Н орташа
күшпен әсер етті. Оқтың массасы 12 г екені белгілі. Оқ қандай ОЙЛАН
жылдамдықпен ұшты?
Қайсысын тоқтату оңай?
9. Жердің жасанды серігі оның айналасында шеңбер пішінді орбита- • Баяу қозғалып келе
мен қозғалып жүр делік. Серіктің импульсі модулі бойынша қалай жатқан велосипедті ме,
өзгереді? әлде жылдам қозғалып
келе жатқан велосипедті
10. Горизонталь бетпен үйкеліссіз сырғанаған массасы 200 г қорап ме?
қабырғаға 2,5 м/с жылдамдықпен соқтығысты. Оның кері қарай • Баяу қозғалып келе
1,5 м/с жылдамдықпен қозғалғаны белгілі. Қораптың импульсінің жатқан велосипедті ме,
өзгерісін анықта.
әлде дәл сондай жылдам-
11. Жәндік горизонталь бағытта 3 м/с жылдамдықпен қозғалып, дықпен баяу қозғалып
4,5 ∙ 10 кг ∙ м/с импульске ие болды. Жәндіктің массасын анықта. келе жатқан автомобиль-
-2
ді ме?
12. Тыныш жатқан массасы 500 г шарды таяқпен ұрғанда 0,5 кг ∙ м/с Жауабыңды негізде.
импульске ие болады. Шар қандай жылдамдықпен қозғалады?
13. Арнайы жаттығулар кезінде атылған массасы 8 грамм оқ 200 м/с
жылдамдықпен қозғалып келіп, қалыңдығы 2 см тақтайды тесіп
өтті. Тақтайдың екінші жағындағы оқтың жылдамдығы 180 м/с.
Анықта:
а) оқтың бастапқы импульсін;
ә) оқтың импульсінің өзгерісін;
б) оқтың тақтайды тесіп өтуіне 0,8 м/с уақыт жұмсалған жағдайда
тақтайға түсірілген күштің модулін анықта.

135