Page 47 -

бұрышқа бұрылады. Осы кезде бұрылу бұрышы мен жүрілген Айналу периоды —
жол арасындағы байланыс S= φ•R. толық бір айналымға
қажет уақыттың айна-
лым санына қатына-
сы. Белгіленуі — Т; өл-
шем бірлігі — секунд;
[T] = [c]; формуласы
Сызықтық шамалар мен бұрыштық шамалар арасындағы ҰСҚА
t
T =
.
N
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі

Айналу жиілігі — то-
лық бір айналымға қа-
жет уақыттың айналым
санының айналымға
бағыты ЖОБАЛЫҚ Н
сына тең шама; кейде
3.2-сурет. Көшедегі айналма жол кескіні кеткен уақытқа қатына-
уақыт бірлігінде жа-
салған айналым санын
айтады. Белгіленуі — f;
байланыс арқылы материялық нүктенің жүрген жолы мен
ХБЖ-дегі өлшем бірлігі
орын ауыстыруын анықтауға болады. Ол үшін центрлік бұрыш -1
— секунд , осы бірлік-
керген доғаның ұзындығын, радиусын білу жеткілікті. Шар тің ерекше атауы да бар
немесе цилиндр тәрізді денелердің диаметрін немесе радиу- — Герц (Гц). Формула-
сын анықтау дың тиімді тәсілдерін де ұсынуға болады. Ол үшін f = N
шардың немесе цилиндрдің бір жеріне бояу жағып, еденге сы: t . Период пен
немесе қабырғаға домалата отырып, із қалған екі белгі ара-
жиілік өзара кері бай-
лығын өлшеп, S=2πR формуласынан R-ды анықтауға болады. ланыстан тұрады:
Көшедегі айналма жолда да жол ұзындығын анықтауға немесе 1 1
қисықтық радиусты анықтауға болады. f = , немесе T = .
T f
Солтүстік астрономиялық полюс
Орбита
көлбеулігі
Айналу осі 1-ТАПСЫРМА
Астрономиялық
экватор Қонақта отырған 8 адамға
бөліп беру үшін тортты
үш рет кесіп, тең 8 бөлікке
бөлсе, әр торттың үлесіне
қандай бұрыш сәйкес ке-
Орбита Эклиптика лер еді?

Оңтүстік астрономиялық полюс

3.3-сурет. Жер көлбеулігінің графиктік кескіні
47