Page 11 -

тотықсызданады. Бұл реакцияның нәтижесінде ерітінді
түсі көкшілден қызыл сары түске өзгереді. Бенедикт
тестісінің нәтижесі азық-түлік құрамындағы глюкоза
мөлшеріне байланысты жасылдан, ашық қызыл сары,
қою қызыл сары түстерге дейін өзгереді. Бұл тестіні амилоза
үлкен полисахарид. Оның құрылымдық бірліктері – мальтоза ҰСҚА
күнделікті қолданыстағы азық-түлік өнімдерінің құра-
мындағы глюкозаның мөлшерін анықтауда қолдануға
болады. Әсіресе қандағы глюкоза мөлшерінің тұрақты
болуы қажет қант диабетіне шалдыққан адамдар үшін
азық-түліктің құрамындағы глюкоза мөлшерін білу
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
маңызды. Күрделі көмірсуларға дәнді дақылдар, күріш,
амилопектин
нан, көгөністерде кездесетін крахмал жатады. Крахмал
– амилоза мен амилопектиннен түзілген тізбек. Ами-
▲ Амилоза мен
лоза – аз тарамдалған сызықтық тізбекті полисахарид. Негізгі
амилопектиннің
құрылымдық бірлігі мальтоза болып табылады. Амилопектин
– көп тарамдалған тізбектен тұратын молекулалық массасы

мен изомальтоза. Крахмалдың болуын анықтау үшін йод те- құрылымы
2-ТАЛҚЫЛАУ. Бенедикт
стісі қолданылады. Йод ерітіндісімен қара көк түске боялады. тестісі арқылы жеміс-жи-
Йод тестісін қолдану арқылы күнделікті қолданылатын кейбір дектерді глюкозаның бо-
азық-түлік өнімдерінің құрамындағы крахмалдың мөлшерін луына тестілегенде нәтиже
анықтауға болады. әрдайым қызыл сары түс
бермеуінің себебі неде?

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Бенедикт тестісі барысында түстен басқа қандай өзгеріс орын ала- СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
ды? ЖОБАЛЫҚ Н
Зерттеулер төмен көмір-
2. Кез келген қант Бенедикт тестісімен бірдей нәтиже бере ме? сулы диеталары арықтау

3. Ерітіндінің қара көк түске боялуы нысанның тек крахмалдан тұра- үшін тиімді екенін көр-
тынын білдіреді ме? Неліктен? сетті. Бірақ бұл дегеніміз
дәл көмірсулар артық сал-
маққа әкеледі дегенді біл-
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. дірмейді. Мысалы, жар-
1. Зерттеуді колориметрдің көмегімен жүргізгенде алынған нәтижені маларда көмірсулардың
қандай талдауға жатқызуға болады? мөлшері жоғары, бірақ
2. Оқушы зерттеуінен алынған кестедегі деректерді пайдаланып, график сыз. олар пайдалы деп санала-
ды. 1 стақан газдалған су-
Ерітінді концентрациясы, % Сіңірілген жарық мөлшері, нм сында 10 шай қасық қант
0,00 0,0 бар. Бұл газдалған сусын-
0,02 0,5 ды денсаулыққа зиянды
етеді. Себебі, қарапайым
0,04 0,09
көмірсулар қандағы қант
3. Алынған қисық сызықты пайдаланып, белгісіз ерітіндінің концентра- деңгейін арттырады, ал
циясын анықта. күрделі көмірсулардың
4. Графикті пайдаланып, ерітінділердің жарықты ең көп сіңірген түрін құрамындағы жасұнық
анықта. оның сіңірілуін бәсеңде-
5. Жарықтың көп немесе аз сіңірілуі неге байланысты болуы мүмкін? теді.

11