Page 15 -

әсер беруі мүмкін. Сондықтан көз деңгейінен төмен ұстау маңызды. Май
дақ қалдыратындықтан оның киімге жұғуын болдырмаған жөн.
Этил спирті мен суды пайдалана отырып, әртүрлі биологиялық нысандарда
липидтердің бар-жоғын тестілеу арқылы анықта.
Ол үшін тәжірибені жоспарла. Алдымен биологиялық нысан түрлерін таңда.
Олардың құрамында липидтердің бар-жоғын болжап жазып қой. Жұмыс Үлгі Су
1.90ЫҚ НҰСҚА
барысын, қажетті құрал-жабдықтарды таңда. Тәжірибені жасап, нәтижесін 95%
бақыла. Қорытынды жасап, талқылау сұрақтарына жауап бер.
спирт
Талқылау сұрақтары: Дистилденген
1. Липидтер қандай еріткіште жақсы ериді?
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
2. Не себептен этил спирті қосылған майға суды қосқанда езінді лайланды?
3. Жұмыс тәсілін жақсартуға арналған ұсыныстар жаса.

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР Лайлану Немесе
өзгермеу
1. Липидтердің пайдалы түрлерін ата.
2. Липидтер табиғатта қандай нысандарда кездеседі?
3. Холестериннің қан тамырының қабырғасында жиналып қалуы оның
қандай қасиетіне байланысты?
4. Қандағы холестерин мөлшерінің жағдайын қалай анықтауға бола-
ды? ▲ Липидтің болуына тестілеу

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Дене салмағының қалыпты болуы – адам денсау-
лығының көрсеткіші. Салмақ пен бойдың сәйкестігін анықтау арқылы артық
салмақтың болуын білудің бір жолы – дайын номограмманы қолдану. Ұсы-
нылған номограмманы пайдаланып, салмақ пен бойдың сәйкестігін анықта.
39.8А
Бой, м 40.1Л
1.40 1.45 1.50 1.55 1.60 1.65 1.70 1.75 1.80 1.85 38.8 1.95 2.00 2.05 2.10 2.15 2.20
Салмақ, см 135 68.9 64.2 60.0 56.2 52.7 49.6 46.7 44.1 41.7 39.4 37.4 35.5 33.8 32.1 30.6 29.2 27.9
62.2
58.3
54.7
31.7
66.6
28.9
30.3
40.9
43.2
36.8
35.0
48.4
51.4
45.7
33.3
140
71.4
58.8
38.0
36.0
26.9
54.1
29.5
42.4
28.1
47.8
45.0
130
61.8
32.5
30.9
66.3
34.2
57.8
125
30.0
39.2
35.1
33.2
31.6
28.6
37.0
41.5
53.3
49.9
46.9
61.2
57.1
24.8
44.1
120 63.8 59.5 55.6 52.0 48.8 45.9 43.3 40.8 38.6 36.5 34.6 32.9 31.3 29.7 28.3 27.0 25.8 ▲ Липид езіндісінің
27.2
26.0
115 58.7 54.7 51.1 47.9 44.9 42.2 37.6 35.5 33.6 31.9 30.2 28.8 27.4 26.1 24.9 23.8 (суспензия) лайлануы
45.8
110 56.1 52.3 35.6ОБ 43.0 40.4 38.1 35.9 34.0 32.1 30.5 28.9 27.5 26.2 24.9 23.8 22.7
48.9
105 53.6 49.9 46.7 43.7 41.0 38.6 36.3 34.3 32.4 30.7 29.1 27.6 26.3 25.0 23.8 22.7 21.7 СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
30.6Ж холестериннің мөлшері
100 51.0 47.9 44.4 41.6 39.1 36.7 34.6 32.7 30.9 29.2 27.7 26.3 25.0 23.8 22.7 21.6 20.7
95 48.5 45.2 42.2 39.5 37.1 34.9 32.9 31.0 29.3 27.8 26.3 25.0 23.8 22.6 21.5 20.6 19.6 В тобының дәрумені ни-
90 45.9 42.8 40.0 37.2 35.2 33.1 31.1 29.4 27.8 26.3 24.9 23.7 22.5 21.4 20.4 19.5 18.6 ацинді қандағы зиянды
85 43.4 40.4 37.8 35.4 33.2 31.2 29.4 27.8 26.2 24.8 23.5 22.4 21.3 20.2 19.3 18.4 17.6
80 40.8 38.0 33.3 31.3 29.4 27.7 26.1 24.7 23.4 22.2 21.0 20.0 19.0 18.1 17.3 16.5 артқан пациенттерге қа-
75 38.3 35.7 33.3 31.2 29.3 37.7 26.0 24.5 23.1 21.9 20.8 19.7 18.8 17.8 17.0 16.2 15.5
70 35.7 33.3 31.1 29.1 27.1 26.0 24.2 22.9 21.6 20.5 19.4 18.4 17.5 16.7 15.9 15.1 14.5 былдауға ұсынады. Себебі
65 33.2 30.9 28.9 27.1 25.4 23.9 22.5 21.2 20.1 19.0 18.0 17.1 16.3 15.5 14.7 14.1 13.4 олар қан құрамындағы хо-
60 28.5 26.7 25.0 23.4 22.0 20.8 19.6 18.5 17.5 16.6 15.8 15.0 14.3 13.6 13.0 12.4 лестерин мен триглицерид
55 28.1 26.2 24.4 22.9 21.5 20.2 19.0 18.0 17.0 16.1 15.2 14.5 13.8 13.1 12.5 11.9 11.4 мөлшерін азайтады. Бұл
50 25.5 23.8 22.2 20.8 19.5 18.4 17.3 16.3 15.4 14.6 13.9 13.1 12.5 11.9 11.3 10.8 10.3
дәрумен бауыр мен тауық
етінде көп.
Салмағы кем Қалыпты Артық салмақ
ІІ дәрежелі ▲
І дәрежелі семіру ІІІ дәрежелі семіру Салмақ пен бойдың
семіру
сәйкестігі көрсетілген
номограмма
15