Page 86 -
P. 86

textbooks nis edu kz
                                                       6.155   Ғимараттың төбесінен судың ағуы үшін арнайы
                                                               металл немесе пластик науалары орнатылады. На-
                                                               уаны жасау кезінде суды өткізу қабілеті жоғары
                                                               болу үшін оңтайлы өлшемдер таңдау керек.
                                                          Науаның көлденең қимасының периметрі 40 см-ге тең
                                                       болсын.

                                                           а)   Көлденең  қима  тіктөртбұрыш  пішінді.  Науа-
                                                               ның биіктігін x әріпімен белгіле және көлде-
                                                               нең қиманың S ауданы x-тің мәнінен тәуелділігі
                                                               S = –2x  + 40x формуласымен берілетінін көрсет.
                                                                      2
                                                               Өткізгіштік қабілеті ең жоғары болатындай етіп,
                       х                                       науаның өлшемдерін тап.
                                                           ә)   Науаның  көлденең  қимасы  тіктөртбұрышты
                                                              трапеция пішінді, оның төменгі табанындағы
                                                              бұрышы 120°-қа тең. Осындай қиманың ең үл-
                                                              кен ауданын тап.
                                                           б)   Егер науаның көлденең қимасының пішіні жарты
                     2R                                        шеңбер болса, онда оның радиусы мен ауданы қандай
                                                               болады?
                                                           в)   Қандай қима ең ұтымды болады?







              Олимпиадаларға дайындалайық

             Ауданы  1  болатын  АВСD  трапециясының  ВС  және  АD  табандарының  қатынасы  1:2.  К —
             АС  диагоналінің  ортасы  болсын.  DК  түзуі  АВ  қабырғасын  L  нүктесінде  қиып  өтеді.  ВСКL
             төртбұрышының ауданын тап.

                                                                                         (XXI-ші қалалар турнирі)
             Шешуі:
             DK-ны  ВС  қабырғасының  жалғасымен  R  нүктесінде  қиылысқанға  дейін  жалғастырамыз,
             онда  АRСD  —  параллелограмм.  Оның  ауданы  трапеция  ауданынын  4/3-ін  құрайды.  ВСКL
             төртбұрышы RСК және RВL үшбұрыштарының айырмасы.


                                                                 1

                                                          1 4
                                            1
                                 SRCK       4 S ARCD      4 3    .                      1            1 2    1

                                                                 3


             L — АRС үшбұрышы медианаларының қиылысу нүктесі, онда  S RBL                6 S ARC            .
                                                                                                     6 3
                                                                                                            9
                Демек, ізделінді аудан 2/9-ге тең.


            86
   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91