Page 149 -

дардың көмегімен бірдей тербелмелі жүйені жинақта. 8.3-суретте көр- ЗЕРТТЕ
сетілгендей, екі тербелмелі жүйені бірдей уақытта қарама-қарсы бағытта
бірдей жиілікпен тербеліске келтір. Тербелісін бақыла, бұл жағдайда фа- Сынып бөлмесінде қол-
залар айырымы туралы не айтуға болады? жетімді құралдарды пай-
Енді осы екі жүйенің біреуін екіншісінен бұрын тербеліске келтір, бірер даланып, қарапайым тер-
уақыттан кейін екінші жүйені тербеліске келтір. Олардың фазалар айыры- белмелі жүйе құрастыр.
мы туралы не айтуға болады? Оны тербеліске келтір.
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Жіп ұзындықтары әртүрлі екі тербелмелі жүйенің тербелістерін қа- Осы жүйенің 30 тербелісі-
растыр, оларды да бірдей уақытта, бірдей жиілікпен тербеліске келтір. не кеткен уақытты, секун-
Олардың фазалар айырымы туралы не айтуға болады? Сыныптасыңмен домер көмегімен анықта.
талдай отырып, қорытынды жаса. Тербеліс периодын және
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
жиілігін тап. Сызғыш көме-
гімен тербелістегі дененің
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
амплитудасын анықтап
көр.
1. Төменде берілген әр жағдай үшін период пен жиілікті анықта,
жауаптарыңды ХБЖ (SI) жаз:
а) Күйші Құрманғазының «Адай» күйін орындағанда, домбыраның 4-ТАПСЫРМА
шегі 2,5 с-та 1100 рет тербеліс жасайды;
ә) Ара минутына 24 000 рет қанатын қағады; 1. Тербелмелі жүйенің
циклдік жиілігі 3250 рад/с
б) Маса қанатының тербеліс периоды 1,4 с болса, онда 1 минутта болатын болса, осы жүйе-
қай жәндік көбірек қанат қағады (ара ма, маса ма)?
нің тербеліс периоды мен
2. Алтыбақан тербелісінің жиілігі 0,4 Гц болу үшін толық тербелісті жиілігі қандай болады?
қанша уақытқа келтіру керек? 2. Егер тербеліс жиілігі
3. Тігін мәшинесі инесінің амплитудасы 4 мм. Уақыттың берілген 1000 Гц, осы жүйенің тер-
бөліктерінде иненің тепе-теңдік күйге қатысты жүрген жолы қан- беліс периоды мен циклдік
дай? жиілігі қандай болатынын
1 1 анықта.
а) t= T; ә) t= T;
4 2
3
б) t= T; в) t=T.
4
4. ВАЗ -2121 «Нива» жол талғамайтын көлік дөңгелегінің диаметрі
75 см және оның айналу жиілігі қозғалтқыштағы иіндіктің айналу
жиілігінен 5 есе кем болса, 100 км/сағ жылдамдықпен қозғалғанда
көлік қозғалтқышының цилиндрлеріндегі поршеньдердің тербеліс
жиілігін анықта. Бір минутта неше тербеліс жасайды?

149