Page 153 -

жүйенің тербеліс жиілігі мен периодын қалай анықтауға болады? Циклдік 2-ТАПСЫРМА
жиілікті анықтап, тербелісін зерделе, білеушенің бастапқы уақыт мезетін-
дегі орнына назар аудар. Ығысудың уақытқа тәуелділік графигін сал. 8.11-суретте берілген гра-
фиктен анықта:
а) тербеліс периодын;
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
ә) циклдік жиілігін;
Адам ағзасын құрайтын барлық мүшелер өздігінен тербелісте болады. б) ең үлкен ығысу мәнін;
Жүрегіміздің соғуы, тыныс алғандағы өкпеміздің тербелісі, сөйлеу, есту в) ең үлкен жылдамдықтың
BОБАЛЫҚ НҰСҚА
мүшелерінің тіпті біздің ағзаны құрайтын атомдардың өздері де тербеліс- мәнін;
те болады. г) ең үлкен үдеудің мәнін;
Соның ішінде біздің жүрегіміздің тербеліс жиілігі 1 Гц. Осы аралықта ғ) суреттегі а) жағдайына
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
үлкен адамның жүрегі қолқаға 0,1 л қан жібере алады. сәйкес t=10 c уақыт ара-
Жүректі зерттеудің бірнеше әдістері бар. Мысалға баллистокардиогра- лығында дененің ығысуы
фия (жүректің қалыпты жұмыс жағдайында қан қозғалысын зерттейді), неге тең және осы кезде
апекскардиограмма (жүректің жұмысы барысында түрлі фаза амплитуда- жылдамдықтың мәні қан-
ларының нөлдік деңгейден ауытқуын зерттейді), т.с.с. дай?

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР x, м
1
1. Гармоникалық тербеліс графигінде толық бір тербеліс 4,5 с-тан 0
6,5 с аралығында көрсетілген. Анықта: 0,5 1 1,5 2 t,c
а) тербеліс жиілігін; -1
ә) циклдік жиілігін;
б) тербеліс амплитудадан басталады деп алып, тербеліс графигін а)
сыз.
2. Гармоникалық тербеліс графигі мен түзусызықты қозғалыс графи- x, м
гінің арасында қандай айырмашылық бар? 6,28
3. Серіппенің бір ұшына бекітілген дене қарапайым гармоникалық 0
0,5 1 1,5 2 t,c
тербеліс жасайды. Оның тербеліс периоды 0,5 с.
-6,28
а) тербеліс жиілігін;
ә) t=10 c уақыттағы тербеліс санын анықта.
ә)
4. 8.12-суретте гармоникалық тербелістің екі түрі берілген (А және В).
Әрқайсысы үшін: x, м
а) амплитудасын; 39,4
ә) периодын;
б) тербеліс жиілігін; 0 0,5 1 1,5 2 t,c
в) тербелістің циклдік жиілігін анықта. -39,4
x, м
8 Ж A б)
4 8.11-сурет

0 2 4 6 8 t,c
-4

-8
8.12-сурет.

153