Page 173 -
P. 173
9 Толқындық қозғалыс
Ашық мұхитта цунами 700-1000 км/сағ Осы тарауда сен оқып үйренесің:
жылдамдықпен таралады, толқын
өркештерінің арақашықтығы 10 км-ден ■ табиғатта кездесетін механикалық
жоғары, ал биіктігі 1 м-ден аз болады. Егер толқындар, олардың пайда болуы және
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
осындай энергиясы күшті толқын кеме таралуы туралы мағлұматтар аласың;
астынан өтсе, оны сәл жоғары көтереді
де, қайтадан орнына қояды. Жағаға ■ толқынның негізгі сипаттамасын
жақындағанда цунамидің биіктігі 10-20 м-ге анықтайсың; толқын жылдамдығын
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
дейін жетеді. Сондықтан цунамиді «таяз жиілікпен және толқын ұзындығымен
судағы толқын» деп атайды. Не себепті байланыстыратын формуланы қолданасың;
жағаға жақындаған цунамидің биіктігі ■ қарапайым мысалдармен суперпозиция
артады? принципін түсіндіруді және пайдалануды
білесің;
■ механикалық толқындардың дифракциясы
Сен білесің: бойынша тәжірибелерді түсіндіруді
үйренесің.
■ механикалық тербелістерді, оларды
сипаттайтын физикалық шамаларды және
оларды есептеу формулаларын;
Пәнаралық байланыстар
■ тербеліс кезінде энергияның түрленуін;
География пәнінен су бетіндегі толқындар тура-
■ гармоникалық тербеліс теңдеулерін және лы, олардың не себепті пайда болатыны және
оларды қолдануды; сейсмикалық аймақтар туралы алған біліміңді
■ резонанс құбылысын, оның жағымды және физикада толқындық құбылыстарды түсіндіріп
зиянды жақтарын анықтауды білесің. беруде қолдана алатын боласың.
173
