Page 33 -

3. 5 сынауықты алып белгіле және әр сынауыққа 2 мл дистильденген су СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
құйып, оларға шикі бауырдың түйірлерінен бірдей мөлшерде сал.
4. Әр сынауыққа 3%-тік сутек пероксидінен 2-3 мл құйып, әртүрлі тем- Өсімдік және жануар
0
пературадағы су моншасына абайлап 5 минутқа орналастыр. текті тағамдарды 45 С
5. Сынауықта пайда болған көпіршіктердің бойын сызғышпен өлшеп, температурадан жоғары
нәтижені кестеге толтыр. қыздырса, құрамындағы
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
6. Бақылаулар мен алынған нәтижелерді түсіндір. ферменттердің барлығы
жойылады, ал егер тағам-
ды кептіріп сусызданды-
ратын болса, олардың
Сызғыш құрамындағы ферменттер
(өлшеу үшін) 65 С температураға дейін
0
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
өз қасиетін сақтай алады.
Оларды қайта ылғалға сал-
Сутек пероксиді са, ферменттердің белсен-
ділігі қайта артады.

Уақыт

Оттек
көпіршектері
▲ Каталаза ферментін
Бауыр түйіршіктері
зерттеу

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Ферменттерге оптималды деп қандай жағдайды айтады?
2. Ферменттердің белсенді әрекетіне температура қалай әсер етеді?
3. Панкреатин сөлінің ферменттері асқазанда неліктен белсенді бола
алмайды?
4. Ферменттердің белсенді жұмыс жасауына температура мен рН-тан
басқа тағы қандай жағдайлар әсер етуі мүмкін?

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Папаин – мәңгі жасыл папайя өсімдігінің жемісінен
алынатын фермент. Оның қызметі асқазаннан бөлінетін пепсин ферменті
сияқты болып келеді. Бірақ папаиннің тірі ағзалар мен адам үшін басқа
ферменттерге қарағанда ерекше қасиеті бар. Сол ерекше қасиеттің қандай
қасиет екендігін анықтап, оның қандай салаларда қолданылатындығына
теориялық зерттеу жүргіз.

33