Page 37 -

3-ТАПСЫРМА. Кластер немесе кесте түрінде асқорыту мүшелерінің кей-
бір ауруларының атауын, олардың пайда болу себептерін және алдын алу
шараларын анықта.

4-ТАПСЫРМА. Тірек сөздерді қолданып, синквейн, кроссворд немесе
ребус құрастыр: тамақтан улану, дизентерия, гельминттер, аскарида-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
лар, острицалар.
Уланудың жолдары Ауру белгілері Алғашқы көмек
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
– уақыты өткен тағамдар; – іш ауырады; – ас содасының
– жылы жерде сақталған – құсады; жылы судағы 10 % Асқазандағы қышқылдық
кейбір тағамдар; – іш өтеді; ерітіндісімен асқазанды орта бактерияларды за-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
– улы саңырауқұлақтар. – ағзада әлсіздік шайып тазалау; лалсыздандыру қызметін
байқалады; – дәрігер шақыру. атқарады, дегенмен ға-
– кейбір жағдайда дене
қызуы көтеріледі. лымдардың зерттеулері
нәтижесінде қышқылдық
орта бір бактерияның
ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР тіршілік етуіне қолайлы
орта екенін анықтады. Ол
1. Қандай жағдайларда асқорыту жолдарының аурулары туындайды? Helicobacter pylori бакте-
2. Асқорыту жолдары ауруларының алдын алу үшін не істеу керек? риясы асқазанда еркін тір-
3. Үй жануарларын неліктен жиі тексеруден өткізіп тұру қажет? шілік етіп, ойық жараның
4. Ағзаның улануы дегеніміз не? пайда болуына себепші
5. Тағы да қандай асқорыту ауруларын білесің? болады.

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Әсіресе жазда асқорыту жолдарының аурулары ТАЛҚЫЛАУ. Егер адам
көбейеді. Бұның себебі неде? жаттығудың алдында
құнарлы тамақтанса, асқа-
зан-ішек жолдарында түр-
лі қиындықтар туындауы
мүмкін. Тағам түріне және
жаттығулар бағдарлама-
сының қарқындылығына
байланысты асқазанда
қыжыл пайда болуы, іштің
ауыруы немесе тіпті адам-
ның құсуы да мүмкін. Жат-
тығу алдында тамақтану
бойынша кеңестер ұсын.

ЕСІҢДЕ САҚТА!
• Жеміс-жидектер мен кө-
гөністерді жуып жеу – ден-
саулықтың кепілі!
• Тұрып қалған тағамда
микроағзалар тез дамиды!
• Шала піскен не шала
қақталған ет паразит құрт-
тардың ошағы болуы мүм-
кін!

37