Page 34 -

2.5 Өттің қызметі

Бауыр астында жасыл
түсті сұйықтығы Өттің түзілуі
бар шағын ғана мүше
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
орналасады. Кейбір Бауыр – ағзадағы ең үлкен асқорыту бездерінің бірі. Оның
адамдарда тіпті оның үлкен бөлігінің астыңғы жағында алмұрт пішінді өт қабы ор-
ішінде тас немесе құм
болады. Бұл қандай наласады. Бауырдың негізгі қызметінің бірі – өт түзу. Бір күн-
мүше және ағза үшін де бауырдан 0,5-1 л өт бөлінеді. Бауырдан бөлінген өт өзек
оның маңызы қандай? арқылы өт қабына жинақталады. Сонымен қатар өт бауырдан
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
тікелей ұлтабарға да барады. Адам тамақтанған кезде өт қабы
жиырылып, оқтын-оқтын өт ұлтабарға құйылады. Пайдаланған
тағам неғұрлым майлы болса, бауыр жасушаларынан өт соғұр-
ТІРЕК СӨЗДЕР:
лым көп бөлінеді.
■ өт
■ өт қабы Май молекулаларының асқорыту
■ эмульгация жолындағы өзгерісі
■ холестерин
Тағам құрамындағы майлардың қорытылуы аш ішекте
■ өт қышқылдары жүреді. Майлар суда ерімейтін қосылыстар болғандықтан
■ билирубин олар өттің әсерінен эмульгацияға ұшырайды. Нәтижесінде
май молекулаларының липаза ферментімен ыдырап, аш ішекте
лимфаға сіңіріледі.

Өттің құрамы
Өт 95–98% cудан, өт пигменті – билирубиннен, өт қышқыл-
дарынан, холестериннен, минералды тұздардан тұрады. рН
ортасы – 7-8. Өт пигменттері бауырда ыдыраған эритроциттер
құрамындағы гемоглобиннен түзіледі. Өт пен зәрдің түсі өт
пигменттерінен қалыптасады. Өт құрамында ферменттер бол-
▲ Өт қабы мен
өзектерінің ағзада майды, бірақ өт қоректік заттардың қорытылуына қатысады.
орналасуы
Өттің қызметі

Өт майларды эмульгациялайды, яғни майдың кесек тамшы-
ларын бөлшектеп, ұсақ май тамшыларына айналдырады. Бұл
май тамшыларының ыдырауы үшін липаза ферментімен жанасу
ауданын ұлғайтады. Өт асқазаннан келген қышқылды бейта-
раптап, пепсиннің қызметін тежейді. Ол панкреатин сөлінің
ҚАУІПСІЗДІК
құрамындағы ферменттердің жақсы жұмыс жасауына жағдай
ЕРЕЖЕЛЕРІ
жасайды. Әсіресе липаза ферментінің белсенділігі артып, май
Қолға резеңке қолғап кию молекулаларын май қышқылдары мен глицеринге дейін ыды-
керек, көзді көзілдірікпен ратады және абсорбциясын күшейтеді. Сонымен қатар өт майда
қорғау қажет

34